Onderzoek naar bestrijdingsmiddelen in glastuinbouwgebieden

De glastuinbouwsector werkt al jaren aan een gesloten systeem, waarbij bestrijdingsmiddelen niet langer in het water rond de kassen terechtkomen. Of dat in de praktijk ook goed werkt, is de vraag. Komen er inderdaad nagenoeg geen bestrijdingsmiddelen meer voor in het oppervlaktewater? Natuur & Milieu vroeg BWZ daarom om een begrijpelijk en onderbouwd beeld te geven van bestrijdingsmiddelen in het oppervlaktewater van glastuinbouwgebieden in Nederland.

Natuur & Milieu wil met dit onderzoeksrapport inzicht krijgen in de staat van de ecologie in het oppervlaktewater in glastuinbouwgebieden. Daarnaast levert dit onderzoek zicht op de huidige situatie en ontwikkelingen richting de doelstelling uit het Uitvoeringsprogramma Gewasbeschermingsmiddelen: nagenoeg geen emissie van bestrijdingsmiddelen uit glastuinbouw naar oppervlaktewater in 2027.

Onderzoek op basis van beschikbare informatie

Het onderzoek voerden wij uit op basis van de algemeen en openbaar beschikbare informatie en (meet)gegevens over de aanwezigheid van bestrijdingsmiddelen in het oppervlaktewater. Naast diverse bestaande evaluatie- en onderzoeksrapportages die betrekking hebben op het voorkomen van bestrijdingsmiddelen in het milieu, betreft dit onderzoek met name de informatie en gegevens die zijn opgenomen in de landelijke bestrijdingsmiddelenatlas en het landelijke waterkwaliteitsportaal. We hebben het onderzoek gefaseerd uitgevoerd. We analyseerden eerst de diverse al beschikbare informatie en gegevens en daarna voerden we op onderdelen gerichte en/of verdiepende analyses uit. De uitkomsten hebben we vervolgens samengevat in de rapportage.

Voor de begeleiding van het onderzoek en reflectie op de aanpak en de uitkomsten van het onderzoek, heeft Natuur & Milieu medewerking gevraagd van een externe deskundige (‘klankbord’). Dit betreft prof. dr. Lisette de Senerpont Domis, hoofd van het Aquatic Knowledge centre Wageningen (AKWA) van het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW).

Doelstelling nog niet binnen bereik

Uit het onderzoek komt naar voren dat er een verbetering plaatsvindt en er minder bestrijdingsmiddelen en normoverschrijdingen worden aangetroffen in het oppervlaktewater van glastuinbouwgebieden in de periode 2014-2024. Echter, het aantal normoverschrijdingen, de mate van normoverschrijdingen en de aangetroffen stikstofgehaltes zijn nog dusdanig hoog dat dit de waterkwaliteit schaadt. De ontwikkelingen in de toxische druk bevestigen deze conclusies. Zonder aanvullende maatregelen wordt de doelstelling voor 2027 niet bereikt. Ook voor de Kaderrichtlijn Water voldoen de meeste oppervlaktewateren in glastuinbouwgebieden niet aan de doelstellingen.

Bekijk onze onderzoeksrapportage: Bestrijdingsmiddelen in glastuinbouwgebieden – Onderzoek naar stoffen uit bestrijdingsmiddelen in het oppervlaktewater van glastuinbouwgebieden

Lees ook deze artikelen over dit onderzoek:

• De ‘gesloten kas’ lekt nog altijd gif: een sloot vol leven blijft een vergezicht (Trouw, 14 april 2026)
• Bestrijdingsmiddelen nog altijd wijdverbreid in oppervlaktewater rond kassen (Waterforum, 15 april 2026)